Hoe ga je om met een balletje stekels
Beschermd
De egel is in Nederland beschermd omdat hij in aantal achteruitgaat. Hij staat op de lijst van de Natuurbeschermingswet; het is dus verboden de egel te verstoren tenzij men een vergunning heeft. In Nederland zijn ongeveer veertig adressen waar egels worden opgevangen die ziek of gewond zijn. Ook baby-egels, jonger dan 4 weken, hebben dringend hulp nodig als de moeder om de één of andere reden niet (meer) voor ze kan zorgen.

Het is in Nederland verboden om egels te vangen en te roosteren

In sommige landen is het gebruikelijk om egels te vangen en te roosteren om ze te kunnen eten. In Nederland is dit verwerpelijk en verboden! Regelmatig moet de politie proces-verbaal opmaken. Mensen met een andere cultuur die in ons land zijn komen wonen, moeten weten dat dit een strafbaar feit is.

Het komt meer dan eens voor dat buitenlandse egels in dierenwinkels te koop worden aangeboden. Het betreft hier soorten die in het land van herkomst niet beschermd zijn. Omdat egels totaal ongeschikt zijn als huisdier is het een slechte zaak deze handel te stimuleren door ze te kopen. Egels zijn nachtdieren en zij horen in de vrije natuur.


KOOP DUS NOOIT EGELS!

Waarom zijn er minder egels als vroeger ?

Het teruglopen van het aantal egels is, naast het verdwijnen van hun leefmilieu, vooral te wijten aan het verkeer. Als een egel het geluid hoort van een auto rol hij zich, ter verdediging, op tot een bal en wordt hij overreden.
Eveneens een belangrijke doodsoorzaak is vergif. Egels eten vergiftigde slakken en insecten en sterven dan een zeer pijnlijke dood. Helaas sterven ook veel egels door, goedbedoelde, onwetendheid. Mensen nemen vaak kleine egels mee naar huis in de veronderstelling dat zij door de moeder zijn verlaten of te klein zouden zijn om in winterslaap te gaan. Zij gaan vaak dood door verkeerde voeding en behandeling.
Het is beter in geval van twijfel contact op te nemen met het dichtstbijzijnde egelopvangadres.

 

Hoe ziet een egel er uit:

Een gezonde volgroeide, egel weegt tussen de 800 en 1200 gr. De spitsmuisachtige snuit is net als de buik zacht behaard. De +/- 6000 scherpe stekels waarmee de rug is bedekt zijn een uitstekende verdediging. Een egel kan zich tot een bal oprollen als er gevaar dreigt, zodat er van de kop en de poten niets meer is te zien. Jonge egels rollen zich zelden helemaal op. De egel ziet met zijn zwarte, enigszins bolle, ogen slecht. In de flanken slaat de egel in de herfst een vetvoorraad op die hem in staat stelt tijdens de winterslaap te overleven. Er is geen verschil in grootte tussen het mannetje en het vrouwtje.

 


Hoe leeft de egel?
Als het in de herfst kouder wordt en er voedselschaarste dreigt gaat de egel een plekje zoeken voor de winterslaap. Op een beschutte plaats, onder een heg, een composthoop of een stapel hout bouwt hij een nest van bladeren en takjes.
Zijn hartslag daalt, de ademhaling gaat heel langzaam en zijn lichaamstemperatuur kan dalen tot 5’C. Na het ontwaken uit de winterslaap begint de paartijd, die loopt van april, mei, afhankelijk van het weer, tot september. Aan de paring gaat een langdurig liefdesspel vooraf, waarbij het vrouwtje uren lang de avances van de man, die om haar heen loopt te draaien, afwijst. Tenslotte lopen ze lange tijd achter elkaar aan, de zogenaamde ‘egelcarrousel’ waarna het vrouwtje zich plat op de grond drukt met de stekels vlak langs het lichaam, zodat het mannetje haar kan bevruchten.
Als het vrouwtje jongen gaat werpen, na een draagtijd van +/- 35 dagen, maakt zij een hol, bekleed met bladeren, dor gras, takjes of restjes papier.

Baby-egel 36 uur jong

 

 

 

 

 

Zij duldt dan geen mannetjes meer in haar buurt. Meestal bestaat de worp uit drie tot zes jongen. Zij zijn blind, doof en kaal. De eerste witte stekels liggen in de door vocht gezwollen huid die langzaam slinkt, zodat ze na een dag goed zichtbaar zijn. Drie dagen later beginnen de grijsbruine jeugdstekels uit te groeien. Als ze drie tot vier weken oud zijn mogen ze met hun moeder mee op haar nachtelijke voedseltochten, zodat ze leren wat ze wel en niet moeten eten.  Zij krijgen nu steeds minder moedermelk. Na +/- zes weken wegen ze ongeveer 300 gr. en kunnen zelfstandig leven.
Als de moeder ze verlaat blijven de jongen nog lang bijeen, vaak ook gedurende de winterslaap, wat de kans op overleven naar men aanneemt aanzienlijk vergroot.In de vrije natuur bereiken egels zelden de leeftijd van vijf jaar.

 

Opvangcentra

Egels moeten in de eerste plaats met rust gelaten worden. Alleen als er heel duidelijk iets mis is, zal een vergunninghouder de egel opnemen. Het dier wordt uiteraard zo snel mogelijk weer vrijgelaten. Het dichtstbijzijnde adres is bekend bij de plaatselijke afdeling van de Dierenbescherming of bij de dierenambulance.

Welke egels hebben hulp nodig :

  • Een gewonde egel.
  • Een egel die onrustig, vaak in rondjes, blijft lopen, zowel overdag als ’s nachts.
  • Een egel die ’s winters suffig blijft zitten, ook als hij wordt aangeraakt.
  • Een egel die gestrekt, met dichte ogen, blijft liggen.
    NB.al voelt hij koud aan, zolang hij slap is behoeft hij nog niet dood te zijn
  • Een egel die ‘schudderig’ loopt.
  • Een egel die omvallt
  • Een egel die hoest en/of vieze ogen heeft.

 

Kleine Egels?
Ook kleine, mits goed doorvoede, egeltjes kunnen overwinteren, al gaan zij veel later in winterslaap.

Egels zijn nuttige dieren.
Zij eten vele  voor ons schadelijke insecten en slakken. Maar ook aas, regenwormen, fruit en wat plantaardig voedsel. Het is van het grootste belang dat wij egels helpen voortbestaan; met goede voorlichting hopen wij veel leed bij de egels te voorkomen.

VOORKOMEN IS BETER DAN GENEZEN :

Wat kunnen wij zelf doen?

Leg een plank in een tuinvijver of zwembad, schuin tegen de kant. Egels kunnen goed zwemmen, maar tegen steile kanten kunnen zij niet op.

Zorg dat uw tuin geen dichte afscheiding heeft die eindigt bij een autoweg. Maak een paar openingen, zodat de egel niet persé hoeft over te steken om uit uw tuin te komen.

Gebruik geen slakkengif. Zet rattengif zo hoog dat de egel er niet bij kan.

Maak u gemeente attent op plaatsen waar geregeld egels worden doodgereden. Wellicht is een plaatselijke afscherming voldoende.

Laat een nest jonge egels met rust. De moeder komt pas terug als u weg bent, tenzij u zeker weet dat het nest voorgoed verlaten is.

Zorg voor compost- of bladerenhopen in de tuin om de egel een geschikte overwinteringsplaats te geven. Er zijn houten egelbakken te koop.

Brand nooit takkenstapels af, die langere tijd liggen, zonder eerst te controleren of er egels onder zitten.

Geef nooit melk te drinken. Alleen water.

Dek open keldergaten toe met gaas of iets dergelijks.

Hang fijnmazige netjes voor bessen e.d. niet tot de grond. Egels raken er in verstrikt.

Verplaats geen egel omdat u denkt dat hij niet veilig is. Vrouwtjes kunnen jongen hebben.

Met dank aan de egeltjes